Nobel hepdeligi: himiýa boýunça Nobel baýragynyň ýeňijileri belli boldy

Dünýäniň ylmy jemgyýetçiliginiň iň ýokary hem-de abraýly sylaglarynyň biri bolan Nobel baýragynyň ýeňijileri yglan edilýär. Lukmançylyk we fizika ugrundan soňra himiýa boýunça Nobel baýragyna mynasyp bolan alymlar belli boldy. Olar – Benýamin List we Dewid Makmillandyr.

Olar asimmetrik organiki kataliziň ösüşi boýunça bu baýraga mynasyp boldular. Bu usul täze dermanlaryň işlenip düzülmeggine ep-esli derejede täsir etdi we himiýany ekologiýa taýdan arassa bolmagyna getirdi.

Deýwid Makmillan iňlis-amerikan himigi, häzirki wagtda Prinston uniwersitetinde (ABŞ) işleýär. Benýamin List bolsa, Maks Plank kömür gözleg institutynyň nemes himigi. Bularyň ikisi-de, biri-birine garaşsyzlykda 2000-nji ýylda asimmetrik organiki kataliz usulyny işläp düzdüler.

Kataliz, emele gelen önüme täsir etmeýän bir madda bilen himiki reaksiýanyň tizlenmegidir. Şeýle maddalara katalizator diýilýär. Organiki katalizde uglerod, wodorod, kükürt, fosfor we organiki birleşmelere mahsus metal däl elementlerden ybarat katalizatorlar ulanylýar.

Nobel baýragyna maynasyp bolan ýeňijileriň sylaglary 10-njy dekabrda Alfred Nobeliň aradan çykan güni gowşurylýar. Onlaýn tertibinde geçiriljek dabarada ýeňijilere medal we diplom bilen 10 million kron möçberinde pul sylaglary berler.

Geçen ýyl bu baýraga “CRISPR/Cas9” genomyny redaktirleme usuly ösdürmek boýunça amala aşyran ylmy işi üçin Jennifer Dudna we Emmanuel Şarpantýe mynasyp bolupdy.

Nobel hepdeligi: fizika boýunça Nobel baýragynyň ýeňijileri belli boldy

ÝENE-DE OKAŇ

Adamlar üzümi iň datly miweleriň biri diýip hasaplaýar. Üzüm süýji we kuwwatlylygy ýokary bolan önümdir. Şonuň üçin adam bedenine oňyn täsirini ýetirýän miweleriň biri-de üzümdir. Üzüm dänesiniň adam bedenindäki dürli zyýanly maddalara garşylyk berijiligine örän baýdygy anyklanyldy. Onuň düzüminde fenol kislotasy, flawonoid ýaly köp sanly birleşmeler bardyr. Şu birleşmeleriň esasynda üzüm däneleri dürli çişmeleriň, okislenmäniň we dokumalaryň bozulmalarynyň öňüni almaga...
Hormatly okyjylarymyz! “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com internet saýty her gün täleýnamany dykgatyňyza ýetirýär. Siz hem öz ýyldyzyňyza görä täleýnamaňyz bilen gyzyklanýan bolsaňyz,  onda www.atavatan-turkmenistan.com internet saýtyndan daşlaşmaň.  Siz saýtymyzyň “Seniň Täleýnamaň” sahypasyna girip gündelik täleýnamalary okap bilersiňiz! Siz Täleýnamany has aňsat okamak üçin Google Plaý Marketden şu ýere basyp Applikasiýany ýükläp alyp, bildiriş sazlamalaryndan Täleýnamalar baradaky habar saýtymyza girilen dessine Siziň telefonyňyza bildiriş geler ýaly sazlaň! Mähriban okyjylar! Doglan senäňize...
Şu gün, ýagny 24-nji oktýabrda Özbegistan Respublikasynda iri syýasy-jemgyýetçilik çäre - prezident saýlawlary geçiriler. Özbegistan prezident saýlawlaryny ýokary guramaçylyk ýagdaýynda geçirmek üçin taýýar - diýip, ýurduň Merkezi saýlaw toparynyň başlygy Zaýniddin Nizamhojaýew habar berdi. Soňky maglumatlara görä, saýlawçylaryň ýeke-täk elektron sanawyna 19 million 859 müň 127 adam goşuldy. Saýlaw uçastoklaryň saýlawçylaryň ses bermegini guramaçylykly geçirmek üçin zerur bolan sanitar-epidemiologik we jemgyýetçilik howpsuzlyk...
Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermeginde ýurdumyzda ýene-de bir iri energetika taslamasy ulanmaga berildi. Milli Liderimiziň gatnaşmagynda halkalaýyn energoulgamy döretmek boýunça taslamanyň birinji tapgyry bolan Ahal — Balkan ýokary woltly täze asma elektrik geçirijisi ulanylmaga tabşyryldy. "Watan" habarlar gepleşiginde bellenilip geçilişi ýaly, hormatly Prezidentimiz dabarada eden çykyşynda ýurdumyzda halkalaýyn energoulgamyny döretmegiň birinji tapgyry bolan Ahal-Balkan taze elektrik geçiriji ulgamyny dabaraly ýagdaýda...
Şu günlerdäki ýaly, howanyň üýtgeýän sepgit döwründe käbir adamlarda allergiýa ýagdaýlary ýüze çykýar. Bu ýagdaý iýmit önümleri, derman we himiki serişdeler, mör-möjekler, tozan hem-de gülleriň tozanjyklary sebäpli döreýär. Bu barada "Türkmenistan" gazetinde makala çap edilipdir. Allergiýanyň dowamlylygy birnäçe minutdan birnäçe güne çenli dowam edýär. Esasy alamatlary gözüň ýaşarmagy, bedene örgüniň örmegi, asgyrma, burundan suw akmagy ýaly ýagdaýlardyr. Bedende allergiýa döränden...
18,713FansLike
19,500FollowersFollow
889FollowersFollow
417SubscribersSubscribe

Iň täze habarlar