Ummanda tapylan 4000 ýyllyk tagta oýny

Ummanyň demirgazygyndaky Kumaýrah jülgesinde gazuw-agtaryş işlerini geçiren arheologlar 4000 ýyllyk oýny tapdylar. Häzirki zaman tagta (narda) oýunlarynyň atasy hasaplanyp bilinjek gadymy artefaktyň bürünç eýýamyndan gelendigi mälim edildi. Hünärmenler oýundan başga-da gazuw-agtaryş işlerinde sebitiň ykdysady ähmiýetini görkezýän mis galyndylaryny hem tapdylar.Dekabr aýynda tamamlanan Kumaýrah jülgesinde Aýn Bani Sa’danyň töwereginde geçirilen gazuw-agtaryş işlerine Warşawa uniwersiteti we ummanyň miras we syýahatçylyk ministrligi ýolbaşçylyk etdi. Şeýle-de bolsa, bir otagyň harabalarynyň içinde gömük tapylan oýun tagtasy, merkezi dynç alyşly azyndan on üç bellikli meýdançadan ybarat.

Arheolog Piotr Bieliński: “Şeýle artefaktlar seýrek, ýöne şuňa meňzeş zatlar Hindistandan Mesopotamiýa we Ortaýer deňziniň gündogaryna çenli uzaýan sebitlerde tapyldy” diýdi.

Mundan başga-da, gözlegçiler oýnuň düzgünleri doly bilinmese-de, häzirki wagtda Iňlis muzeýinde görkezilen “Royal Ur” oýna meňzeýändigini we iň ýakyn döwrebap tagta oýnudygyny (nardadygyny) aýtdylar.

Gözlegçiler “Bürünç asyry” oýny bilen baglanyşykly beýannamada “Iki oýunçy, garşydaşynyň öňündäki ýaly böleklerini tagtanyň töweregine düzmek üçin zarlary aýlaýardylar” -diýdi.

Şol sebitde arheologlar diňiň galyndylaryny we misiň eremeginiň subutnamalaryny, şeýle hem oýun tagtasyny tapdylar. Umman-Polşanyň bilelikdäki toparynyň pikiriçe, demirgazyk Hajar daglarynyň jülgeleri Ummanyň iň az öwrenilen sebitleriniň arasynda.

Beýleki tarapdan, gözlegçiler 2015-nji ýyldan bäri Kumaýrah jülgesinde gazuw-agtaryş işlerini geçirdiler we azyndan bäş dürli arheologiki döwürden tapylan eserleri tapdylar. Mysal üçin, diňe Aýn Bani Saadanyň töweregindäki ýerler giçki täze daş asyry (be ö 43 4300-4000), bürünç asyry (miladydan öňki 2600-2000); Beýleki tarapdan Umm an-Naryň töweregi, 2-nji demir asyrynda (miladydan öňki 1100-600-nji ýyllar) ýaşamagyň yzlaryny görkezýär.

Gazuw-agtaryş işlerine ýolbaşçylyk eden Prof. Dr. Bieliński “Bu şäherçäniň yzlarynyň köp bolmagy bu jülgäniň Ummanyň taryhynda möhüm bir nokadydygyny görkezýär” diýdi.

Beýleki tarapdan, arheolog we bürünç eýýamynyň hünärmeni Agnieszka Pieńkowska: “Bu ýerde dört minaranyň bolmagy, iň bolmanda üçüsiniň tegelek we biriniň burçly bolmagy sebäpli ajaýyp bir zat bar. Tegelek diňleriň biri görünmeýärdi. Ýeriň ululygyna garamazdan, diametri 20 metre çenlidi. Diňe gazuw-agtaryş işleri wagtynda tapyldy. Umm an-Nar sebitinde ýerleşýän bu möhüm desgalaryň işini henizem düşündirmek gerek” diýip beýan etdi.

Bu aralykda sebitdäki bürünç asyrynyň gurluşlary sebitiň ykdysady gurluşyny hem açdy. Prof. Dr. Bieliński: “Bu, obanyň şol döwürde meşhur bolan girdejili mis söwdasyna gatnaşandygyny görkezýär” -diýdi.

 

Içeri işler ministrine täze orunbasar bellendi



ÝENE-DE OKAŇ

Hytaý bilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 30 ýyllygy mynasybetli sammite gatnaşan hormatly Prezidentimiz koronawirus ýokanjyna garşy göreşmek hakynda hem belläp geçdi. Bu barada milli Liderimiziň çykyşynda şeýle diýilýär: - Koronawirus ýokanjynyň ýaýramagyna hem-de ýaramaz netijelerine garşy bilelikde göreşmek häzirlikçe möhüm wezipe bolmagynda galýar. Bütin dünýä üçin şeýle kynçylykly döwürde Merkezi Aziýa ýurtlary we Hytaý raýdaşlygyň, özara kömek bermegiň...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň çakylygy boýunça sanly ulgam arkaly Hytaý bilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 30 ýyllygy mynasybetli sammite gatnaşdy. Sanly ulgam arkaly ýokary derejeli duşuşyga Merkezi Aziýa sebitiniň beýleki döwletleriniň Baştutanlary — Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparow, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon hem-de Özbegistan...
Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň başlangyjy boýunça Merkezi Aziýa ýurtlary bilen Hytaýyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp onlaýn-sammit geçirildi. Çäräniň başynda geçen 30 ýylyň dowamynda Hytaýyň hem-de Merkezi Aziýa döwletleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygyň esasy gazananlaryny hem-de dostlukly gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlaryny beýan edýän wideoşekiller görkezildi. Soňra Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin çykyş etdi. Ol Hytaýyň bu sebitiň...
Dünýäniň iň baý adamlarynyň biri hasaplanýan "Amazon" kompaniýasynyň esaslandyryjysy Jeff Bezos futbol dünýäsine aralaşmagy meýilleşdirýär. Bu barada Italiýanyň metbugaty habar berýär. Metbugatyň habaryna görä, Italiýanyň Naples şäherinde kosmos bazasyny gurmak isleýän Bezos şol bir wagtda "Napoli" toparyny hem satyn almagy meýilleşdirýär. "Napoli" topary De Laurentisden Jeff Bezosa geçmeigne garaşylýar. Kino prodýuseri Aurelio de Laurentis "Napoli" topary bilen bir hatarda Italiýanyň aşaky...
Şu gün “Hytaý-Merkezi Aziýa döwletleri” döwlet Baştutanlarynyň sanly ulgam arkaly sammiti geçirildi. Onlaýn tertibinde geçirilen bu sammit Hytaý bilen Merkezi Aziýa döwletleriniň arasynda ýola goýlan diplomatik gatnaşyklarynyň 30 ýyllygyna bagyşlandy. Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň başlangyjy esasynda geçirilýän bu sammite Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem gatnaşdy. Hytaý bilen Merkezi Aziýa döwletleriniň arasyndaky hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň geçen 30 ýylyna syn berlen onlaýn...

Iň täze habarlar