8.9 C
Istanbul
05/04/2020 6:23
Home IŇ TÄZE HABAR Ykdysady adalgalara düşünje bermek
Kerimguly Geldiýew
Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň agzasy, Ahal welaýatynyň 20-nji “Yzgant” saýlaw okrugynyň deputaty. Ol 2004-nji ýylda Türkiýe Respublikasynyň Izmir şäherinde ýerleşýän Dokuz Eýlül uniwersitetini menejer hünäri boýunça tamamlady.

Ykdysady adalgalara düşünje bermek

Türkmenistanyň ykdysadyýeti bazar gatnaşyklarynyň ýörelgelerine esaslanýar. (Türkmenistanyň Konstitusiýasy, 134-nji madda). Ykdysady adalgalara düşünmek we düşünje bermek döwrüň talaby bolup durýar. Özi hem bu adalgalara sada düşünje bermek zerurlygy ýüze çykýar. Sebäbi, her bir adam nazary maglumatlary öwrenmäge wagty we gyzyklanmasy bolman biler. Ykdysady dersler bilen meşgul bolýan mugallym hökmünde gündelik durmuşda we döwlet derejesinde hasabatlarda ulanylýan esasy ykdysady adalgalara gysgaça düşünje bermegi makul hasapladym.

Ykdysadyýet – jemgyýetiň öz çäkli gorlaryny dolandyrmagyny öwrenýän bilimdir.

Mikroykdysadyýet – adamlaryň, maşgalalaryň we firmalaryň ykdysady kararlaryny we ýörite bazarlarda özara gatnaşyklaryny öwrenýär.

Makroykdysadyýet – döwletiň ykdysady kararlaryny we ykdysady ösüş, inflýasiýa, maýa goýum, işsizlik, salgyt, daşary söwda balansy ýaly makroykdysady görkezijileri öwrenýär.

Jemi içerki önüm – bir ýurduň çäginde bir ýylyň dowamynda öndürilen taýýar haryt we hyzmatlaryň bazar bahasynyň jemidir.

JIÖ çykdajylar boýunça hasaplanyş formulasy: Y=C+I+G+NX

Maýa goýum – kapitallaryň (önümçilik faktorlarynyň) haryt we hyzmat öndürmek üçin satyn alynmagydyr.

Inflýasiýa, puluň hümmetsizlenmegi – haryt we hyzmatlaryň bahasynyň umumy derejesiniň belli wagt aralygynda (1 ýyl) ýokarlanmagydyr.

Işsizlik derejesi – zähmete ukyply ilatyň iş bilen üpjün edilmedik böleginiň gatnaşygyny görkezýär.

Işsizlik derejesi=

Daşary söwda balansy, ýurduň eksport kuwwatynyň import bilen gatnaşygyny aňladýar.

Bellik: Okyjylara ykdysady adalgalar boýunça has düşnükli we mazmunly maglumatlary almak üçin Çarymuhammet Şallyýewiň «Makroykdysadyýet» kitabyna salgylanmaklaryny maslahat berýäris.

 

SON HABERLER

Aliment tölemekden boşadylyp bilinýärmi?

Aliment tölemekden boşatmak ýa-da olar boýunça berginiň azaldylmagy diňe kazyýetiň çözgüdi esasynda geçirilýär. Eger kazyýet aliment töleýäniň näsaglygy sebäpli ýa-da esasly başga sebäplere görä aliment...

Aliment tölemek hakynda şertnama haýsy tertipde baglaşylýar?

Aliment tölemek hakynda şertnama aliment tölemäge borçly adam bilen ony alýan adamyň arasyndaky meýletin ylalaşyk boýunça, aliment tölemäge borçly adamyň ýa-da aliment alýanyň kämillik...

Döwlet kömek pullarynyň nähili görnüşleri bellenilýär?

Türkmenistanyň Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda kodeksiniň 55-nji maddasynyň birinji bölegine laýyklykda, Türkmenistanda wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça, göwrelilik we çaga dogurmak boýunça, çaga doglanda...

Döwlet kömek pulunyň bellenilmegi üçin haýsy edara ýüz tutmaly?

Türkmenistanyň Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda kodeksiniň 67-nji maddasynyň birinji we ikinji böleklerine laýyklykda, döwlet kömek pullarynyň bellenilmegi üçin (muňa wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça...
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -

ÇOK OKUNANLAR

Kakama Gowuşmadyk Hatlar

Kaka, soňky günler sabrym ýetenok, Garaşmaga, göreşmäge, ýeňmäge. Umydymy baýdak edip gezsemde, Haýry ýetmez gussalarmy kemmäge.

Geografyň gutlagy

Hormatly “Atawatan Türkmenistan” halkara Žurnalynyň okyjylary we bäsleşige gatnaşýanlar! Siziň hemmäňize bäsleşikde uly üstünlikler ýar bolsun, galamyňyzyň ujy ýiti bolsun!

Huşum birýana

Aşyk bolup öz obamyň gözelne, Aklym haýran gitdi, huşum birýana, Janym gurban geljegine, ezelne, Gamym birýan gitdi, joşum birýana.

Bagyşla diýmäge derek

Yşk ýüpüni üzäýjekmi, Ýürekden söýmäge derek? Aýralyga dözäýjekmi, «Bagyşla» diýmäge derek?