17/01/2021 5:09
Home SIZDEN GELENLER   23-nji noýabr – Bütindünýä akwarel güni

  23-nji noýabr – Bütindünýä akwarel güni

          Islendik adam öz başarnygyna görä surat çekip biler, emma ony akwarel usulynda  ussatlyk bilen   çekmek her kime başardanok. Çünki ol inçe we üýtgeşik sungat.

Bu üýtgeşik sungaty bütindünýäde  bellemeklik, meksikaly suratkeş Alfredo Guati Roho (1918-2003ý)  tarapyndan ýola goýulýar. Ol dünýäniň meşhur akwarel suratkeşi bolmak bilen, dünýäniň  gözelligini, ajaýyplyklaryny  täsirli  suratlandyrmakda surat çekmekligiň  akwarel usulynyň  güýjüne  ynanýan adam hökmünde 1991-nji ýylda bellenilmegine  badalga berip, her ýylyň  23-nji noýabrynda Bütindünýä akwarel gününi geçirmegi teklip edýär.

Onuň tagallasy bilen, XX asyryň II ýarymynda akwarel usulynda surat çekmeklige bolan gyzyklanma täzeden janlanýar. Ol ilki bilen Meksikanyň akwareller jemgyýetini soňra Akwarel muzeýini  esaslandyryp,  şuňa meňzeş  jemgyýetleriň başga ýurtlarda döremeginde we onuň dünýä ýaýramagynda özüniň goşandyny goşýar.

Akwarel sungatynyň taryhynda möhüm waka, II asyrda Hytaýda kagyzyň oýlanyp tapylmagy bilen surat çekmekde we çyzgylary çyzmakda ulanylmagy, onuň döremeginiň ilkinji ädimi bolýar. Bu surat usuly Ýewropada XVII asyrda giç döreýär.

“Akwarel” sözi fransuz we italýan dilerinden gelip çykyp, rus dilinden terjime edilende “suwly” manysyny berýär. Onuň ady surat usulynda ulanylýan reňkleriň görnüşlerini görkezýär.Olar suwda ereýän maddalara ösümlik ýelimlerine esaslanýan baýaglardyr. Şeýle boýaglaryň ulanylmagy, suratyň ýeňil we howaýy görnüşde çekilmegine  we netijeli täsir galdyryjy suraty döretmäge mümkinçilik berýär.

Okap bilersiňiz  Ösümlikler hakynda gyzykly maglumatlar

Akwareller üçin iň gowy kagyz watman kagyzy we bristolskiý karton ýerlikli bolýar. Akwarel reňkinde ulanylýan boýaglara gaýdyp gelsek, onda  suwda ereýän ýelim bazasyndan we boýagdan başga-da, boýag plastikligini üpjün edýän, kagyz ýüzüniň örtülmeginiň öňüni alýan maddalary öz içine alýandygyny bellemelidiris.

Okap bilersiňiz  Gadymy Olimpiýada XXXII Olimpiýa oýunlarynyň alawy ýakyldy

Akwarel usulynda surat çekýän häzirki zaman  suratkeşleri diňe bir akwarel boýaglaryny we çotgalaryny däl,  eýsem suratyň inçe elementlerini we  kyn böleklerini işlemek üçin akwarel galamlaryny ulanýarlar.

Bu usulda işlän suratkeşleriň arasynda A.Dürer, Wan Deýk, K.Lorren, J.Kastilion aýratyn aýtmak bolar.  XVIII asyryň ahyrynda akwarel  Angliýa ýaýraýar. Başda höwesjeňleriň arasynda soňra ussat suratkeşleriň gurşawynda ulanylyp başlanýar. Tiz wagtdan Angliýada professional akvarel suratkeşleriniň tutuş bir galaktikasy peýda bolýar. Olaryň  arasynda   U. Týorner, D.Koks, S. Praut  we başgalar degişli.

XIX asyrda ol Ýewropada, ABŞ-da we Russiýada giňden ýaýraýar. Şol döwürde suratkeşleriň köpüsi döredijiliginiň bir bölegini ýa-da tutuş bölegini akwarellere bagyşlaýarlar. Russiýada akwareller jemgyýeti 1887-nji ýylda peýda boldy, ýöne 1917-nji ýyldaky wagtlaýyn ýatyrylýar. Emma 1998-nji ýylda onuň täzeden döremegi, “Sankt-Peterburgyň akwarel jemgyýeti” peýda bolmagy sebäp bolýar. Häzirki wagtda Russiýada S. Andriyaka akvarel akademiýasy we mekdebi hereket edýär.

Okap bilersiňiz  Balgaýmak iýeýin diýseňiz...

Düzgün bolşy ýaly, Bütindünýä  Akwareller gününiň öňüsyrasynda, Akwarel jemgyýetleriniň gönüden-göni gatnaşmagy bilen bu gyzykly surat usulynda işleýän suratkeşleriň çeken suratlarynyň sergileri  gurnalýar. Dünýäniň dürli şäherlerinde geçirilýän bu gün suratkeşleriň çeken zähmetini hormatlamak bilen olaryň suratlarynda siňdiren döredijiligine ýokary baha bermek bilen bütindünýäde guramçylykly bellenilip geçirilýär.

 

Gözel EMINOWA,

                                    Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň

             Halkara gatnaşyklary institutynyň halkara

žurnalistikasy fakultetiniň 3-nji ýyl  talyby.

 

 

Teswirler Sahypamyz

Hünärmenleriň teswirlerini okamak üçin bu sahypamyza yzygiderli gelip duruň!

 

IŇ TÄZE HABARLAR

Türkmen türgeniniň mynasyp “altyn” medaly

Mälim bolşy ýaly, 2018-nji ýyla paýtagtymyz Aşgabatda agyr atletika boýunça Dünýä çempionaty geçirilipdi. Bu çempionat köp sanly rekordlar hem-de gazanylan uly sport üstünlikleri bilen...

Meşhur futbolçy karýerasyny tamamlap, tälimçi boldy

Angliýanyň milli ýygyndysynyň hem-de “Mançester Ýunaýted” toparynyň meşhur ozalky hüjümçisi, milli ýygyndylarynyň taryhyndaky iň köp gol geçiren futbolçylardan Ueýn Runi futbol karýerasyny tamamlady. Ol...

Dünýäniň iň köp ilatly ýurdunda köpçülikleýin sanjyma girişildi

Dünýäniň iň köp ilatly ýurtlarynyň biri hasaplanýan Hindistanda koronawirus ýokanjyna garşy köpçülikleýin sanjyma girişildi. Bu barada metbugat gulluklary habar berýär.
Okap bilersiňiz  Çempionlar ligasynyň ökde tälimçisi
Bu köpçülikleýin sanjym etmek işine...

Metbugat ýygnagy: Türkmenistan Owganystany hemmetaraplaýyn goldaýar

Paýtagtymyz Aşgabatda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklar institutynda daşary ýurtly köpçülikleýin habar beriş serişdeleri üçin metbugat ýygnagy geçirildi. Oňa ýurdumyzyň hökümet agzalary, Türkmenistanyň daşary...
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -

KÖP OKALÝAN

Soňky 30 ýylda 420 million gektar tokaý ýok edildi

Azyk we oba hojalygy boýunça halkara guramanyň (FAO) hasabatyna görä, dünýädäki tokaýlaryň ýarysyndan gowragy bäş döwletde ―Russiýa Federasiýasynda, Braziliýada, Kanadada, ABŞ-da we Hytaýda ýerleşýär. Guramanyň...

Dünýäniň äpet kebelegi

Janly tebigatda kebelekleriň müňlerçe görnüşleri bar. Olar dürli reňklere baý bolup, san taýdan örän köp. Şeýle kebelekleriň biri hem Tawus gözli Atlas kebelegi (Attacus...

Lebapdaky söwda toplumlarynda uly özgertmeler geçiriler

Şu ýyl Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Lebap welaýat alyjylar jemgyýetleri birleşigi tarapyndan sebitiň etraplarynyň çäginde döwrebap dükanlaryň onusynyň gurluşygy meýilleşdirilýär. Bu barada Hökümetiň...

BSGG: 92 ýurtda sanjyma başlanar

Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG) orta we pes girdejili 92 ýurtda fewral aýynda sanjym edilip başlanmagynyň mümkindigini belledi. Bu barada metbugat gulluklary habar berýär. BSGG-niň...