Haýsy iýmitler beýniniň işjeňligini güýçlendirýär?!

Islendik ýaşdaky adamlarda bolşy ýaly, ýaşlaryň durmuşy hem başagaýlyklardan, gyzykly başdan geçirmelerden, okuw hem-de durmuş bilen bagly aladalardan doly. Bu döwürde beýnimizde ägirt uly stres bolýar: ýatda saklamak, pikirlenmek, döredijilik bilen meşgullanmak we ş.m. Şeýle ýagdaýlarda sagdyn iýmitleniş ýörelgesini berjaý etmek arkaly beýnimiziň işjeňligini gowulandyryp, biz öz-özümize ýardam edip bileris. Sagdyn iýmitlenmek üçin bilermenler tarapyndan teklip edilýän şu aşakdaky iýmitler beýnimiziň işjeňligini ýokarlandyrmak bilen birlikde aň-bilim işini hem gowulandyrýar:

Peýnir

Tebigy süýtden taýýarlanan peýniriň hili we tagamy örän tagamly bolup, ol triptofan aminokislotasynyň esasy çeşmeleriniň biridir. Bu aminokislota bedende serotoniniň (“şadyýanlygyň gormony”) öndürilmegine itergi berýär. Triptofanyň ýetmezçiligi beýniniň gan damarlarynyň daralmagyna sebäp bolýar, kellagyry peýda bolýar.

Bugdaý çöregi

Gündelik okuwda berilýän ýumuşlary talabalaýyk ýerine ýetirmek, ünsi jemlemek üçin energiýa üpjünçiligi zerur bolup, onuň üçin bedeniň glýukoza harçlaýar. Bedeniň glýukoza bilen üpjünçilik derejesi bolsa bugdaý çöregi arkaly gazanylyp bilner. Bugdaý önümlerinden taýýarlanan iýmitlerini günüň dowamynda peýdalanmak ýaramly täsir edýär.

 Hozlar

Beýniniň işjeňligini goldaýan ýokumly maddalaryň gymmatly çeşmeleriniň biri-de hozlardyr. Hoz özünde peýdaly omega-3 ýag kislotalaryny jemleýär. Ol ýag kislotalary bolsa ýatkeşligi, ünsliligi güýçlendirýär, goraýjylyk işini gowulandyrýar.

Guradylan miweler

Kişmiş, guradylan erik, alma, armyt ýaly kakadylan miweler özünde glýukozany köp saklamak bilen ýadyň  gowulaşmagyna täsir edýär. Şeýle-de guradylan miwedir ir-iýmişler beýleki emeli usulda taýýarlanylýan süýji-kökelerden tapawutlylykda sagdyn iýmitlenmegiň düzümine girýär. Olarda witaminleriň birnäçesi, kalsiý, fosfor, demir, magniý ýaly peýdaly minerallar saklanýar.

Süýt önümleri

Süýt hem-de süýt önümleri beýni dokumasynyň ösmegi, zerur bolan fermentleriň, süýt belogynyň emele gelmegi üçin möhümdir. Şeýle hem süýt önümleri uglewodlara baý bolany üçin gymmatly energiýa çeşmesidir. Geçirilen gözlegler nerw we myşsa ulgamyna peýdaly täsir edýän witaminleriň süýt önümlerinde köp saklanýandygyny görkezdi.

Ýumurtga

 Towuk hem-de bedene ýumurtgasy holiniň esasy çeşmesidir. Holin maddasynyň gatnaşmagynda impulslar öýjük membranasynyň üsti bilen geçýär, lipid alyş-çalşygy kadalaşýar, bu bolsa beýni üçin möhümdir. Holin ýaşlaryň gündelik iýmitinde hökman bolmaly, çünki ol aň-bilim funksiýalaryny, ýatkeşligi gowulandyrýar, beýniniň toksinlere garşy durnuklylygyny ýokarlandyrýar.

Gawun tohumlary

Beýleki miweleriň, bakja ekinleriniň tohumlary bilen deňeşdirilende gawunyň tohumynda sink örän köp saklanýar. Sink gymmatly mineral bolup, ýadyň, pikirleniş prosesini gowulandyrmakda örän ähmiýetlidir.

Arassa suw

Beýnimiziň 85% töweregi suw bolup, ol akyl funksiýalaryna täsir edýär. Ýaşlaryň günüň dowamynda otag temperaturasynyň derejesindäki arassa suwy köp içmekligi möhümdir. Şeýle-de bedende bolup ähli täsirleşmelerde uniwersal erediji bolup hyzmat edýär.

Oguljeren Hudaýnazarowa,

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby

 

30-njy noýabr ýyldyzlar näme diýýär? Gündelik Täleýnama

 



ÝENE-DE OKAŇ

Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň başlangyjy boýunça Merkezi Aziýa ýurtlary bilen Hytaýyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp onlaýn-sammit geçirildi. Çäräniň başynda geçen 30 ýylyň dowamynda Hytaýyň hem-de Merkezi Aziýa döwletleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygyň esasy gazananlaryny hem-de dostlukly gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlaryny beýan edýän wideoşekiller görkezildi. Soňra Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin çykyş etdi. Ol Hytaýyň bu sebitiň...
Dünýäniň iň baý adamlarynyň biri hasaplanýan "Amazon" kompaniýasynyň esaslandyryjysy Jeff Bezos futbol dünýäsine aralaşmagy meýilleşdirýär. Bu barada Italiýanyň metbugaty habar berýär. Metbugatyň habaryna görä, Italiýanyň Naples şäherinde kosmos bazasyny gurmak isleýän Bezos şol bir wagtda "Napoli" toparyny hem satyn almagy meýilleşdirýär. "Napoli" topary De Laurentisden Jeff Bezosa geçmeigne garaşylýar. Kino prodýuseri Aurelio de Laurentis "Napoli" topary bilen bir hatarda Italiýanyň aşaky...
Şu gün “Hytaý-Merkezi Aziýa döwletleri” döwlet Baştutanlarynyň sanly ulgam arkaly sammiti geçirildi. Onlaýn tertibinde geçirilen bu sammit Hytaý bilen Merkezi Aziýa döwletleriniň arasynda ýola goýlan diplomatik gatnaşyklarynyň 30 ýyllygyna bagyşlandy. Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň başlangyjy esasynda geçirilýän bu sammite Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem gatnaşdy. Hytaý bilen Merkezi Aziýa döwletleriniň arasyndaky hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň geçen 30 ýylyna syn berlen onlaýn...
Dünýäniň iň baý tehnologiýa milliarderleriniň umumy baýlygy 2022-nji ýylyň başyndan bäri 85,7 milliard dollar azaldy. Ilon Mask, Jeff Bezos, Bill Geýts, Larri Page we Mark Zukerbergiň baýlygynyň azalmagy; inflýasiýa we göterim derejesiniň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly boldy. Ine, dünýäniň iň baý adamlarynyň baýlygynda ýitirilen milliardlarça dollar... Dünýädäki iň baý bäş adamyň baýlygy, geçen hepdäniň bazaryndaky satuwdan soň uly täsir galdyrdy. 2022-nji...
Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň wekilçilikli topary Owganystanyň Kabul şäherinde elektrik energetikasy taslamalary boýunça gepleşikler geçirýär. Owganystanyň "Da Afghanistan Breshna Sherkat" kompaniýasynyň resmi saýtynda bellenilip geçilýär. Berlen maglumatlara görä, gepleşikleriň barşynda Türkmenistan-Owganistan-Pakistan (TOP) elektrik geçirijisi, "Nur-ul-Jahad" stansiýasy we beýleki elektrik taslamalarynyň hukuk we tehniki taraplary ara alnyp maslahatlaşylýar. 3 gün dowam edýän bilelikdäki gepleşiklerde "Da Afghanistan Breshna Sherkat" kompaniýasynyň ýolbaşçysy Hafiz Mohammad Amin...

Iň täze habarlar