TÜRKMENISTAN WE DÜNÝÄ HABARLARY
SIZDEN GELENLER

Asmanyň ýedi reňkli ýaýy

Biziň hemmämiz ýagyş ýagmagynyň yzýany asmanda emele gelýän ýarym tegelek görnüşindäki dürli owadan reňkli älemgoşary gören bolsak gerek. Ol Gün şöhleleriniň ýagyş damjalarynda döwülmegi netijesinde emele gelýär. Geliň, ony has aýdyňlaşdyralyň!

Aslynda, bize sary bolup görünýän hem bolsa, Gün şöhlesiniň reňki ak bolýar. Ak reňkde beýleki ähli reňk jemlenen. Ýagyş damjasy ol reňkleri bölüp, aýratynlykda görkezýär. Ýagny, ýagyş damjalarynyň tebigy optiki prizma aýratynlygyna eýe bolmagy bilen döreýär. Bu tebigy hadysa kähalatda ümürli howada Gün şöhlesiniň döwülmegi bilen döräp bilýär. Onda ýedi reňk jemlenendir: gyzyl, narynç, sary, ýaşyl, mawy, goýy gök we melewşe.  Adatça, onuň reňkleri şu tertipde bolýar. Bulardan başga-da diňe inçe gyzyl ýa-da gyzyl-ýaşyl reňkli älemgoşarlar hem bolýar. Ýagşyň damjalary iri bolsa, älemgoşaryň reňki has dury we reňkleriniň tapawudy açyk görünýär. Ownuk ýagyş damjalary has gowşak we giň älemgoşaryň döremegine sebäp bolýar. Şeýle älemgoşar ümürli howada has köp gabat gelýär. Adatça, ýarym Aý görnüşde peýda bolýan bu hadysa dagyň depesinden we uçardan seredilende, tegelek görnüşde görnüp biler. Älemgoşaryň emele gelmegi üçin asmanda Günüň bolmagy zerur. Onuň iň köp görünýän wagty ikindinara, güýçli ýagyş ýagandan soňra peýda bolýar. Ol hemişe Günüň gabat garşysynda döreýär. Gün näçe ýokarda bolsa, älemgoşar ýere şonça ýakyn bolýar. Şol sebäpli ýedi reňkli älemgoşar irden agşama ýakyn peýda bolýar. Bu tebigy hadysa dürli halklaryň edebiýatynda hem orun berlipdir. Şeýle hem bu barada dürli rowaýatlar döräpdir. Ol Günbatar medeniýetinde umyt we bagtyň simwoly hasaplanypdyr.

Bu hadysa diňe ýagyş ýaganda däl, eýsem, suw çüwdürimleri, şaglawuklar ýa-da suw akýan beýleki ýerlerde hem günüň belli bir wagtynda peýda bolup bilýär. Hatda otlar we ösümlikleri pürkmek arkaly suwarylýan wagtynda hem onuň ownujak görnüşiniň döreýändigine şaýat bolýarys.

Altyn AKMYRADOWA,

Türkmen oba hojalyk institutynyň mugallymy.

 

Ýene-de okaň

Milli ykdysadyýetimiziň batly gadamlary

Ýaşlar we döwrebap bilim

Ata Watan Eserleri

Ahalteke bedewleri türkmen toýunyň bezegi

Teswirle